🚀 Laravel 12 (2026) — Bài 13 — Relationship One To One

Sau khi đã biết cách truy vấn dữ liệu bằng Eloquent và Query Builder, bước tiếp theo là tìm hiểu Relationship (mối quan hệ) giữa các Model.

Trong thực tế, dữ liệu hiếm khi tồn tại độc lập. 

Một người dùng có thể có hồ sơ cá nhân, một bài viết thuộc về một danh mục, một sản phẩm có nhiều hình ảnh... 

Việc liên kết các bảng với nhau giúp cơ sở dữ liệu trở nên khoa học và tránh trùng lặp dữ liệu.

Trong bài này, chúng ta sẽ tìm hiểu mối quan hệ đơn giản nhất: One To One.

---

Relationship là gì?

Relationship là cách Laravel mô tả mối quan hệ giữa các Model.

Ví dụ:

• Một User có một Profile.

• Một Passport thuộc về một Person.

• Một Student có một Student Card.

Đây đều là các mối quan hệ một - một (One To One).

---

Ví dụ cơ sở dữ liệu

Ta có hai bảng:

users

id	name
1	Nguyễn Văn A
2	Trần Văn B

profiles

id	user_id	phone	address
1	1	0901234567	Hà Nội
2	2	0912345678	Đà Nẵng

Mỗi User chỉ có một Profile và mỗi Profile chỉ thuộc về một User.

---

Tạo Migration

Tạo bảng Profile:

php artisan make:migration create_profiles_table

Migration:

Schema::create('profiles', function (Blueprint $table) {

    $table->id();

    $table->foreignId('user_id')
          ->constrained()
          ->cascadeOnDelete();

    $table->string('phone');
    $table->string('address');

    $table->timestamps();

});

Sau đó chạy:

php artisan migrate

---

Tạo Model

php artisan make:model Profile

Laravel sẽ tạo:

app/
└── Models/
    ├── User.php
    └── Profile.php

---

hasOne()

Trong model User:

class User extends Authenticatable
{
    public function profile()
    {
        return $this->hasOne(Profile::class);
    }
}

Ý nghĩa:

Một User có một Profile.

Laravel sẽ mặc định tìm khóa ngoại user_id.

---

belongsTo()

Trong model Profile:

class Profile extends Model
{
    public function user()
    {
        return $this->belongsTo(User::class);
    }
}

Ý nghĩa:

Profile thuộc về một User.

---

Lấy dữ liệu

Lấy Profile của User:

$user = User::find(1);

echo $user->profile->phone;

Hoặc:

echo $user->profile->address;

Laravel sẽ tự động truy vấn bảng profiles.

---

Lấy User từ Profile

Ngược lại:

$profile = Profile::find(1);

echo $profile->user->name;

Laravel sẽ truy vấn bảng users.

---

Tạo dữ liệu liên kết

Có thể tạo Profile thông qua User.

$user = User::find(1);

$user->profile()->create([
    'phone' => '0901234567',
    'address' => 'Hồ Chí Minh'
]);

Laravel sẽ tự động gán:

user_id = 1

Bạn không cần tự điền khóa ngoại.

---

eager loading

Nếu hiển thị danh sách nhiều User kèm Profile, không nên để Laravel truy vấn từng Profile riêng lẻ.

Sử dụng:

$users = User::with('profile')->get();

Laravel sẽ lấy toàn bộ dữ liệu chỉ với số lượng truy vấn tối thiểu, giúp ứng dụng hoạt động nhanh hơn.

---

Truy cập an toàn

Không phải User nào cũng đã có Profile.

Ví dụ:

echo $user->profile->phone;

Nếu Profile chưa tồn tại sẽ phát sinh lỗi.

Có thể dùng toán tử null-safe của PHP:

echo $user->profile?->phone;

Hoặc:

optional($user->profile)->phone;

---

Tổng kết

Trong bài này chúng ta đã học:

• Relationship là gì.

• Quan hệ One To One.

• hasOne().

• belongsTo().

• Truy cập dữ liệu qua Relationship.

• Tạo dữ liệu liên kết.

• with() để tối ưu truy vấn.

• Truy cập an toàn khi quan hệ chưa tồn tại.

One To One là nền tảng để hiểu các mối quan hệ phức tạp hơn trong Eloquent ORM.

---

Bài tập

1. Tạo bảng profiles có các trường phone và address.

2. Khai báo quan hệ hasOne() trong model User.

3. Khai báo quan hệ belongsTo() trong model Profile.

4. Hiển thị số điện thoại của User có id = 1.

5. Hiển thị tên User từ một Profile.

6. Sử dụng with('profile') để lấy danh sách User cùng thông tin Profile.

---

Bài tiếp theo

Ở bài tiếp theo, chúng ta sẽ tìm hiểu One To Many, mối quan hệ phổ biến nhất trong Laravel, chẳng hạn như một User có nhiều Post hoặc một Category có nhiều Post.

Đây là bài mở đầu phần Relationship, nên chỉ giới thiệu những khái niệm cốt lõi và các phương thức hasOne() và belongsTo(). 

Các nội dung như khóa ngoại tùy chỉnh, eager loading nâng cao hay polymorphic sẽ được trình bày ở các bài sau khi người học đã nắm vững nền tảng.

x0

quay về MỤC LỤC