Trong bài 8, chúng ta đã học cách nhân hai số có hai chữ số bằng phương pháp tách số và phân phối phép nhân.
Hôm nay, chúng ta tập trung vào một kỹ thuật đặc biệt: Nhân các số gần 100 mà không cần nhân từng hàng chục và hàng đơn vị.
Ví dụ:
98 * 97
96 * 94
103 * 98
105 * 107
Đây là một trong những kỹ thuật thú vị nhất của tính nhẩm siêu tốc.
1. ⚡ Kỹ thuật 1 — Hai số cùng nhỏ hơn 100
Ví dụ:
98 * 97 = ?
Ta nhận thấy:
98 thiếu 2 để thành 100.
97 thiếu 3 để thành 100.
Bước 1: Nhân chéo bằng cách cộng bù trừ
98 - 3 = 95
Bước 2: Nhân hai phần thiếu
2 * 3 = 6
Vì phần kết quả cuối phải có 2 chữ số, ta viết 06.
Bước 3: Ghép hai phần
PHƯƠNG PHÁP GHÉP SỐ
98 * 97
Phần bên trái
95
98 - 3
Phần bên phải
06
2 * 3
9506
Kết quả chính xác
Vậy:
98 * 97 = 9506
2. 🚀 Kỹ thuật 2 — Hai số cùng thiếu một lượng gần nhau
Ví dụ:
96 * 94 = ?
Ta có:
96 thiếu 4.
94 thiếu 6.
Tính:
96 - 6 = 90
4 * 6 = 24
Ghép lại:
96 * 94 = 9024
Một ví dụ khác:
93 * 92 = ?
93 - 8 = 85
7 * 8 = 56
Ghép:
93 * 92 = 8556
Mẹo: Khi cả hai số gần 100, chỉ cần tính phần thiếu và nhân hai phần thiếu với nhau.
3. 🔥 Kỹ thuật 3 — Một số nhỏ hơn 100, một số lớn hơn 100
Ví dụ:
103 * 98 = ?
Ta có:
103 vượt 100 là 3.
98 thiếu 100 là 2.
Tính phần bên trái:
103 - 2 = 101
Tính phần bên phải:
3 * (-2) = -6
Khi phần bên phải âm, ta phải điều chỉnh phần bên trái:
10100 - 6 = 10094
Vậy:
103 * 98 = 10094
Để tránh xử lý số âm khi mới học, bạn cũng có thể tính:
103 * 98 = 103 * (100 - 2)
= 10300 - 206 = 10094
Cách thứ hai dễ áp dụng hơn khi phần thiếu và phần vượt nằm ở hai phía của 100.
4. 💡 Kỹ thuật 4 — Hai số cùng lớn hơn 100
Ví dụ:
103 * 104 = ?
Hai số lần lượt vượt 100 là 3 và 4.
Bước 1: Cộng chéo
103 + 4 = 107
Bước 2: Nhân phần vượt
3 * 4 = 12
Bước 3: Ghép hai phần
103 * 104 = 10712
Ví dụ khác:
105 * 107 = ?
105 + 7 = 112
5 * 7 = 35
Kết quả:
105 * 107 = 11235
5. 📌 Công thức tổng hợp
Gọi hai số là (100 + a) và (100 + b).
Ta có:
(100 + a) * (100 + b) = 100 * (100 + a + b) + a * b
Vì vậy, phương pháp ghép số hoạt động như sau:
| Trường hợp | Ví dụ |
|---|---|
| Cả hai nhỏ hơn 100 | 98 * 97 = 9506 |
| Cả hai nhỏ hơn 100 | 96 * 94 = 9024 |
| Một số trên, một số dưới 100 | 103 * 98 = 10094 |
| Cả hai lớn hơn 100 | 103 * 104 = 10712 |
Lưu ý quan trọng: Khi ghép số theo phương pháp này, phần bên phải phải có đúng 2 chữ số. Nếu tích phần bù từ 100 trở lên, cần nhớ phần dư sang bên trái.
6. 🎯 Thử thách tính nhẩm
10 câu thử thách
Mục tiêu: 120 giây.
Nhập đáp án, không dùng máy tính.
Câu 1
99 * 98 = ?
Câu 2
97 * 96 = ?
Câu 3
95 * 97 = ?
Câu 4
94 * 92 = ?
Câu 5
98 * 95 = ?
Câu 6
102 * 103 = ?
Câu 7
104 * 106 = ?
Câu 8
105 * 108 = ?
Câu 9
103 * 97 = ?
Câu 10
101 * 109 = ?
Kiểm tra đáp án
7. 🏆 Tiêu chuẩn hoàn thành bài 9
Cấp 1: Hiểu cách nhân hai số cùng nhỏ hơn 100.
Cấp 2: Tính đúng 8/10 câu.
Cấp 3: Nhận diện được cả ba trường hợp: hai số dưới 100, hai số trên 100 và hai số nằm hai phía của 100.
Ghi nhớ: Kỹ thuật này thực chất là ứng dụng tính chất phân phối của phép nhân. Khi hiểu bản chất, bạn có thể mở rộng từ 100 sang 1.000 hoặc những số tròn khác.
✦ 🎓 Made by AI 🎓 ✦
